Lifrarbˇlgusmit Ý hundum.   Prenta  Senda 
Undanfarna viku hefur veri­ t÷luver­ umrŠ­a um lifrarbˇlgusmit Ý hundum.
Bori­ hefur ß aukinni tÝ­ni ■essa smitsj˙kdˇms eftir a­ hŠtt var a­ bˇlusetja gegn honum v/skorts ß bˇluefni sem hŠf­i a­stŠ­um ß ═slandi.

Orsakavaldur smitandi lifrarbˇlgu Ý hundum (HCC) er veiran Canine Adenovirus- třpa 1 (CAV-1).
Ůessi veira er har­ger Ý umhverfinu og getur lifa­ ■ar svo mßnu­um skiptir en ■olir illa hita (yfir u■b. 60 C) og řmis sˇtthreinsiefni eins og Virkon e­a klˇr.

Smitlei­ir: bein smitlei­ milli hunda er me­ ■vagi, saur e­a munnvatni ˙r smitu­um hundi en fˇlk getur einnig bori­ smit ß milli hunda me­ mengu­um fatna­, skˇm e­a ß h÷ndum.Veiran er brß­smitandi og eina eiginlega v÷rnin er bˇlusetning.
Ůa­ skal teki­ fram a­ fˇlk getur ekki smitast af lifrarbˇlgunni.

Hva­ gerist Ý hundinum?
Veiran fj÷lgar sÚr Ý hßlskirtlum hundsins Ý fyrstunni en fŠrir sig sÝ­ar til annarra lÝffŠra, lifrin ver­ur verst ˙ti.
Me­g÷ngutÝminn er 4-10d ß­ur en hundurinn sřnir einkenni en hundur sem sřkist getur smita­ umhverfi sitt me­ ■vÝ a­ ˙tskilja veiruna Ý ■vagi Ý allt a­ 9 mßnu­i eftir sřkingu.jafnvel heilt ßr.

Helstu einkenni :

Ef um vŠgt tilfelli er a­ rŠ­a eru stundum engin einkenni, sumir ver­a bara slappir og enn a­rir fß einungis blßtt auga (bj˙gur Ý hornhimnu) ßn annarra einkenna.
Ůegar hundurinn sřnir einkenni er ■a­ oft ■rßlßt uppk÷st, hßr hiti sem toppar inn ß milli (yfir 40 C) og miki­ slen, eymsli Ý kvi­arholi, hßlsbˇlga og/e­a vŠg hvarmabˇlga og etv. ni­urgangur .
Hjß ■eim sem veikjast alvarlegast koma jafnvel fram blŠ­ingar Ý h˙­ og slÝmhimnum. Blßmi ß auga sÚst oftast ■egar dřrin eru a­ nß sÚr aftur.
Hvolpar og unghundar eru Ý mestri hŠttu ß a­ fß alvarleg einkenni og Ý versta falli getur sj˙kdˇmurinn leitt til dau­a.

Sj˙kdˇmsgreiningin getur veri­ erfi­ ■ar sem ekki er til neitt eitt prˇf sem sta­festir hann.
KlÝnisk einkenni ßsamt hŠkku­ lifrargildi og hvÝtblˇ­kornafŠ­ er sterk vÝsbending en endanleg greining fŠst a­eins me­ veirugreiningu e­a vi­ sřnat÷ku ˙r lifur.
Vi­ ß DřralŠknastofunni h÷fum Ý auknum mŠli stu­st vi­ mˇtefna-magn-mŠlingar sem framkvŠmdar eru Ý SvÝ■jˇ­ og geta ■Šr greint ß milli nřsmits e­a mˇtefna frß mˇ­ur Ý ungvi­i e­a v/bˇlusetningar. Ůar sem oftast er um a­ rŠ­a dřr ß aldrinum frß 6 mßna­a upp Ý 2ja ßra er hŠgt a­ ˙tiloka a­ mˇtefni stafi frß ÷­ru en smiti ■ar sem dřr ß ■essum aldri hafa ekki veri­ bˇlusett fram a­ ■essu og eru l÷ngu hŠtt ß spena hjß mˇ­ur.

Sj˙kdˇmsme­fer­in felst Ý stu­ningsme­fer­. Ekki er hŠgt a­ drepa veiruna en hŠgt er a­ hjßlpa hundinum a­ vinna ß sřkingunni sjßlfur. Me­fer­in felst a­alega i v÷kvagj÷f Ý Š­, sřklalyfjagj÷f, hitalŠkkandi lyfjum sem hlÝfa lifrinni og k-vitamini. Verstu tilfellin ■urfa oft blˇ­gj÷f eigi ■au a­ eiga m÷guleika ß a­ lifa af.

═ dag er ekki til neitt eiginlegt bˇluefni gegn smitandi lifrarbˇlgu Ý hundum sem gefi­ er undir h˙­. ┴stŠ­an er s˙ a­ ■a­ er ekki framleitt eitt og sÚr heldur einungis sem hluti af marg■ßtta bˇluefni og ■vÝ ekki leyf­ur innflutiningur ■ar sem ■a­ fŠli Ý raun Ý sÚr innflutning ß lifandi (en veiklu­u) smitefni gegn ÷­rum hŠttulegum sj˙kdˇm.

Bˇluefni til varnar gegn lifrarbˇlgu innihalda hinsvegar ekki hina eiginlegu lifrarbˇlguveiru, CAV-1 ■ar sem s˙ veira er of skŠ­ og veldur hŠglega sj˙kdˇmi Ý dřrum bˇlusettum me­ bˇluefnum sem innihalda hana. Ůess Ý sta­ er notast vi­ nßskylda veiru – CAV-2 en skyldleikinn veitir v÷rn gegn lifrarbˇlgu ßsamt sj˙kdˇmi sem veldur barkabˇlgu Ý hundum e­a “kennel – hˇsta”.
Ůa­ bˇluefni h÷fum vi­ Ý dag. Ůa­ heitir Bronchi-Shield II og er Ý raun Štla­ til bˇlusetningar gegn kennelhˇsta e­a tracheobronchitis. ═ ■vÝ bˇluefni eru 3 veiklu­ smitefni sem ÷ll koma vi­ s÷gu hjß kennelhˇsta : CAV-2, Parainfluenzavirus og bakterian Bordatella bronchiseptica. Ůetta bˇluefni er Štla­ til inngjafar Ý n÷s.
Hins vegar er ■a­ alveg ˇ■ekkt hversu gˇ­a v÷rn ■a­ gefur gegn lifrarbˇlgu Ý ß­ur ˇbˇlusettum dřrum ■egar ■a­ er gefi­ Ý n÷s eins og ■etta bˇluefni er Štla­ til.
Vi­ leggjum ■vÝ dßldi­ ˙t ß ˇrß­inn sjˇ me­ bˇlusetningunni ef vi­ Štlum hana gegn smitandi lifrarbˇlgu.
Skv. veirusÚrfrŠ­ingi ß Tilraunast÷­inni ß Keldum ß ■etta a­ veita einhverja v÷rn.

Hins vegar er mikilvŠgt a­ ■a­ komi fram a­ bˇlusetning me­ Bronchi-Shield getur valdi­ sj˙kdˇmseinkennum hjß bˇlusettum hundum.

Einnig ber sÚrstaklega a­ hafa eftirfarandi Ý huga: Bˇlusettir hundar geta ˙tskilt Bordatella bronchiseptica bˇlusetningarstofninn Ý allt a­ 7 vikur eftir bˇlusetningu. ┴ ■essu tÝmabili Štti fˇlk me­ skert ˇnŠmiskerfi a­ for­ast umgengi vi­ bˇlusetta hunda. S÷mu umgengisreglur gilda um dřr me­ skert ˇnŠmiskerfi e­a ˇbˇlusett dřr. Kettir og ˇbˇlusett dřr sem komast Ý snertingu vi­ bˇlusetta hunda geta brug­ist vi­ me­ ■vÝ a­ sÝna vŠg klÝnisk einkenni svo sem hnerra og ˙tfer­ frß nefi og augum.
Bˇluefni­ hefur ekki veri­ prˇfa­ ß ÷­rum dřrum eins og kanÝnum og litlum nagdřrum.

Vi­ mŠlum ■vÝ me­ a­ fˇlk lßti a­ minnsta kosti bˇlusetja ■au dřr sem eru Ý mestri hŠtttu fyrir alvarlegum sj˙kdˇmi, ■.e. hvolpa og unga hundar undir 2ja ßra aldri.
Dřr sem eru miki­ ß fer­ ß “hundamenningar-st÷­um” Štti einnig a­ bˇlusetja ■ar sem lÝkur ß smiti eru mun meiri. HÚr er ßtt vi­ hvers konar sřningar, ■jßlfunarnßmskei­ og svo hundahˇtel. ŮvÝ fleiri sem eru bˇlusettir ■vÝ fŠrri sem ver­a smitberar og ■annig minna smit ˙t Ý umhverfi­.

Skv framlei­anda er bˇluefni­ Štla­ heilbrig­um hundum, 8 vikna og eldri. Ein bˇlusetning nŠgir me­ ßrlegri endurbˇlusetningu.

ęáHanna M. Arnˇrsdˇttir dřralŠknir
DřraspÝtalinn Gar­abŠ

SpÝtalinn V÷rur Greinar/frˇ­leikur Ney­arn˙mer 863 3131
| Dýralækningar ehf | Kirkjulundi 13 | 210 Garðabæ | kt:701297 3859 | Vsk.nr. 56619 | Sími: 565 8311 | Fax: 565 8304 | dspg@dspg.is | Netvistun - Heimasíðugerð, hugbúnaðarlausnir og hönnun