Kirsuberja auga - Cherry eye   Prenta  Senda 
Hvaš er kirsuberja auga (,,cherry eye”). Cherry eye er sjśkdómur sem lżsir sér ķ žvķ aš tįrakirtillinn ķ žrišja augnloki augans śthverfist og sést greinilega ķ horni augans sem slétt, rautt og stundum žrśtiš ķlangt žykkildi, sem lķkist kirsuberi og fęr sjśkdómurinn hiš erlenda nafn sitt af žvķ. Žessi veikleiki žekkist bęši hjį hundum og köttum, en er mun algengari hjį hundum.

Orsakir žess aš tįrakirtillin śthverfist er tvķžętt. Annaš hvort er bandvefurinn sem heldur kirtlinum į réttum staš, og festir hann viš stošvef augans, ekki full žroskašur eša ekki hreinlega ekki til stašar. Hin er sś aš kirtillinn bólgnar upp af einhverri įstęšu og žrżstist śt vegna stęršar sinnar. Sżnt hefur veriš fram į ęttgengni hjį įkvešum hundategundum t.d.: beagle hundum, bolabķtum (bulldog), cocker spaniel tegundum, stóra dana, Lhasa apso, Peking hundum og shih tzu. Og einstaka kattategundum t.d. Burma köttum.
En sjśkdómurinn, žį sérstaklega bólginn og eša sżktur tįrakirtill, getur komiš upp hjį hvaša einstaklingi sem er.

Hvaš er til rįša? Ef einkennin er bólginn kirtill og lķtil stękkun, er hęgt aš freistast til aš nį honum ķ ešlilega stęrš meš bólgueyšandi augndropum. En eigandinn veršur aš vera duglegur aš żta kirtlinum ķ rétta stöšu og nota augnsmyrsli, svo utanaš komandi erting minnki eša hverfi.
Hins vegar ef kirtilinn er mjög stór, eša bandvefsgalli er til stašar er eina leišin til aš koma kirtlinum ķ rétta stöšu einföld skuršašgerš.

Til eru nokkrar ašferšir viš aš koma kirtlinum ķ rétta stöšu og nefni ég tvęr žeirra hér. Önnur er kennd viš Dr. Morgan, og gengur śt į aš bśinn er til vasi eša poki innan į žrišja augnlokinu sem tįrakirtillinn er saumašur inn ķ. Hin er kennd viš Dr. Gross og er tįrakirtillinn žį festur viš stošvef augans sem liggur alveg upp viš beinaumgjöršina undir žrišja augnlokinu. Bįšar ašferširnar eru višurkenndar af sérfręšingum, en sś seinni er töluvert flóknari en sś fyrri. Žeir dżralęknar sem hafa nįš tökum į bįšum ašferšum nota yfirleitt žį seinni viš mjög stóra kirtla.
Ķ įkvešnum tilfellum, žį sérstaklega ef sżking er til stašar, eša kemur upp eftir ašgerš, žį getur saumurinn sem kirtillinn er festur meš, eyšst of hratt og žį brżst hann śt aftur įšur en skuršurinn hefur gróiš almennilega. Einnig getur kirtillinn bólgnaš upp aftur og hreinlega brotist śt eša losnaš aftur. Ķ žessum tilfellum er lķtiš annaš aš gera en aš endurtaka ašgeršina. Oft žarf aš byrja sżklalyfamešferš meš aungdropum fyrir aš gerš til aš koma ķ veg fyrir žetta. Ef ekki er um sżkingu aš ręša fęr dżriš fyrirbyggjandi mešferš eftir ašgerš.

Įšur fyrr var tališ best aš fjarlęga kirtilinn, og žar meš vandamįliš. Tķminn og margvķslegar rannsóknir hafa hins vegar leitt ķ ljós aš tįrakirtillinn framleišir um og yfir 37% af tįravökva augans, og viš aš fjarlęgja hann getur dżriš žjįst seinna meir af žurru auga (keratoconjunctivitis sicca eša KCS). KCS getur valdiš dżrinu miklum sįrsauka og óžęgindum, og meš tķmanum valdiš sjónskeršingu og jafnvel blindu. Erfitt er aš mešhöndla žennan sjśkdóm, og oftar en ekki hętta lyfin aš virka, ef žau virka į annaš borš. Bólgin tįrakirtill skašar ekki sjónina, žvķ er žaš algert neyšarśrręši aš fjarlęgja tįrakirtilinn. Margri dżralęknar hafa hinsvegar vališ žann kostin, ķ erfišum tilfellum žar sem ekkert tjónkar viš kirtilinn, aš fara milliveg og taka hluta af kirtlinum og saumaš hann svo nišur. En eins og įšur var nefnt er žaš algert neyšarśrręši.

Ekki er rįšlagt aš rękta undan žeim einstaklingum sem hafa kirsuberja ęttarsögu. Žó svo dżriš sé paraš meš heilbrigšu dżri. Hafa ber ķ huga aš eitt megin markmiš ręktunar er aš bśa til nżja einstaklinga sem eru ,,betri” en foreldrarnir.

Spķtalinn Vörur Greinar/fróšleikur Neyšarnśmer 863 3131
| Dýralækningar ehf | Kirkjulundi 13 | 210 Garðabæ | kt:701297 3859 | Vsk.nr. 56619 | Sími: 565 8311 | Fax: 565 8304 | dspg@dspg.is | Netvistun - Heimasíðugerð, hugbúnaðarlausnir og hönnun